Bebeklerde ateş, çoğu ebeveynin karşılaştığı endişe verici durumlardan biridir. Ateşi doğru ölçmek, hem bebeğin sağlığını güvence altına almak hem de yanlış alarm verilmesini önlemek açısından son derece önemlidir. Değişik türde termometreler ile bebeğinizin vücut sıcaklığı farklı derecelerde ölçebilirsiniz, Hatta aynı termometre ile bile vücudun değişik bölgelerinde farklı sonuçlar alabilirsiniz ki bu durum ailelerde kafa karışıklığına neden olmaktadır. Bu yazıda bebeğinizin ateşini doğru ölçme tekniklerini, bebeğiniz için hangisinin en doğru sonucu verdiğini ve termometre çeşitlerini bulacaksınız.
Ateş Ölçüm Teknikleri
Rektal Ateş Ölçümü (Makattan)
- Rektal ölçüm en güvenilir ve doğru yöntem olarak kabul edilir.
- 3-4 yaşına kadar rektal dijital termometre kullanılması önerilir.
- Eğer rektal yani makattan ölçüm yapacaksanız, termometreyi açın ve ucuna az miktarda vazelin ya da pişik kremi gibi kayganlaştırıcı bir şey sürün. Çocuğunuzu kucağınıza veya sert bir zemine, yüzü yukarı veya aşağı bakacak şekilde yatırın (eğer yüzü aşağı bakıyorsa, bir elinizi sırtına koyun; yüzü yukarı bakıyorsa, çocuğunuzun bacaklarını göğsüne doğru bükün ve serbest elinizi uyluklarının arkasına koyun). Ardından termometrenin küçük ucunu çocuğunuzun makatına 1-2 cm ilerleterek yavaşça yerleştirin. Termometreyi yaklaşık bir dakika veya cihaz ölçümün bittiğini işaret edene kadar (bip sesi çıkararak veya yanarak) yerinde tutun. Daha sonra çıkarın ve sayıyı okuyun.
Kulaktan Ateş Ölçümü (Timpanik)
- Nispeten hızlı ve kolay bir ölçüm tekniği olmakla beraber kulak kiri ve dar kavisli kulak kanalı sonuçları etkiler.
- Bu nedenle 6 aydan büyük bebeklerde kullanılmalıdır.
Ağızdan Ateş Ölçümü (Oral)
- Küçük çocuklarda makattan ölçüm daha kolayken; 4 yaş üstü çocuklarda oral yani ağızdan ölçüm de yapabilirsiniz. Termometreyi açtıktan sonra, küçük ucunu çocuğunuzun dilinin altına, ağzının arkasına doğru yerleştirin. Daha sonra ağzını kapatmasını ve termometreyi yerinde tutmasını isteyin. Yaklaşık bir dakika sonra veya termometrenin “bip” sesini duyduktan veya ışığının yandığını gördükten sonra çıkarın. Ardından yazan sayıyı okuyun.
Koltuk Altı Ateş Ölçümü
- En az doğru sonuç veren yöntemlerden biridir. Rektal ölçüme göre uygulanması daha kolaydır ama daha az doğru sonuçlar alınır. Özellikle koltuk altının terli olması durumunda yanıltıcı düşük sonuçlar alınabilir.
En Sık Yapılan Ölçüm Hataları
-
Termometreyi doğru konumlandırmamak,
-
Ölçüm öncesi bebeğin ağlaması veya ağzında emzik olması,
-
Termometrenin yeterince temiz olmaması,
-
Ortam sıcaklığını dikkate almamak. Her ölçümden önce ve sonra termometreyi mutlaka temizleyin.
Termometre Çeşitleri
Termometre çeşitlerini ana başlıklar halinde aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
-
Dijital termometreler
Dijital termometreler vücut sıcaklığını küçük bir ekranda sayılarla gösterir. Dijital termometreler ile çocuğunuzun ağzından, koltuk altından veya rektumundan sıcaklık ölçümü yapabilirsiniz. Ölçüm yapmadan önce üreticinin talimatları dikkatlice okunmalı ve termometrenin kalibre edildiğinden emin olunmalıdır.
-
Kulaktan ölçüm yapan timpanik termometreler:
Timpanik termometreleri kullanırken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Bu termometrelerin doğrulukları, cihazın yaydığı ışının kulak zarına ulaşma yeteneğine bağlıdır. Kulak kiri veya küçük kavisli kulak kanalı gibi durumlar sonuçları yanıltabilir. Bu nedenle, özellikle 6 aydan küçük bebeklerde dijital elektronik termometreler kullanılması daha uygundur.
-
Temporal arter termometreleri:
Deri yüzeyinden yayılan doğal ısıyı algılamak için kızılötesi teknoloji kullanan yeni nesil termometrelerdir. Kullanımı oldukça kolaydır. Uyurken bile ölçüm yapabilirsiniz ancak, nispeten yeni oldukları için güvenilirlikleri henüz doğrulanmamıştır ve çalışmalar devam etmektedir.
-
Civalı termometreler:
Civalı termometrelerde civa cam bir hazne içinde bulunur. Vücut sıcaklığına bağlı olarak hazne içindeki civa genleşir ve hazne içinde yükselir. Yükseldiği noktadaki sayıyı okuduğunuzda vücut sıcaklığını görmüş olursunuz. ateş Ancak bu cam hazne kırılabilir ve ortama dağılan civa buharlaştıkça solunabilir. Civa toksik bir elementtir ve solunduğunda civa zehirlenmesine neden olabilir. Bu nedenle civalı termometre kullanılması terkedilmiştir. Eğer elinizde eskiden kalan bir civalı termometre var ise tıbbi atık çöpüne atabilirsiniz.